Pet Şişenin Altındaki Numaraya Dikkat!

Çoğumuz bakkaldan aldığımız 50 cl pet şişelerini tekrar tekrar doldurup kullanıyoruz. Fakat plastik olan bu şişeleri sağlık açısından bu şekilde kullanmak doğru mudur diye pek düşününmüyoruz ya da zararlı olduğunu bildiğimiz halde pek de takmıyoruz. Farkettiyseniz belli süre kullanılan şişede kötü bir koku yer alıyor, bazı şişelerde ise hiç olmuyor. İşte tüm bunların nedeni şişenin yapıldığı malzemede yatıyor. Peki hangi malzemeden yapıldığını, tekrar kullanılabilir olup olmadığını nereden bileceğiz.

Cevap basit: her plastik şişe veya bidonun altında bulunan genelde üçgenimsi bir logonun içerisinde şişenin hangi malzemeden yapıldığına dair bir numara bulunur. Bu numara malzemenin maddesini belirler.

İnternette sağdan sola, soldan sağa dolaşan Doç. Dr. Recai Oğur’un yazısında hangi numara hangi maddeleri belirtir açıkça yazıyor, bununla da kalmıyor hangi tür şişelerin tekrar tekrar kullanılmaması gerektiğini de söylüyor. O yazıyı şuradan bulabilirsiniz.

Kısaca bir alıntı ile:

1 numara –> PET veya PETE (polyethylene terephtalate)
2 numara –> HDPE (high density poly ethylene)
3 numara –> PVC (poly vinyl chloride)
4 numara –> LDPE (low density polyethylene)
5 numara –> PP (polypropolene)
6 numara –> PS (polystyrene)
7 numara –> Diğer (yukarıdaki sınıflamaya girmeyen diğer plastik türlerinin genel sınıflamasıdır). Üzerinde her hangi bir numara olmayan plastik şişelerin hepsi 7 numara olarak kabul edilir. Bunların retiminde akrilik, polikarbonat veya daha farklı malzemeler kullanılmış olabilir. Yine bu kaplar tek bir madde yerine birden fazla maddenin karışımıyla üretilmiş de olabilirler.

7 Numaralı Şişeler

Bazı araştırmalar polikarbonat şişelerden, içlerinde bulunan sıvıya bisphenol-A (BPA) adı verilen kimyasal bir maddenin geçebileceğini saptamışlardır. Bu madde östrojen adı verilen hormonun etkilerini taklit edebilen bir maddedir. Deney hayvanlarında gerçekleştirilen çalışmalar BPA?nın üreme sistemi üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini göstermiştir. BPA deney hayvanlarında sperm sayılarının azalmasına neden olmakta ve meme dokusunda meme kanserinin erken dönemlerine benzer değişikliklere neden olmaktadır. Bu araştırma her ne kadar sıçan ve farelerde gerçekleştirilmiş olsa da insanlarda da benzeri sonuçlarının olabileceği ileri sürülmektedir. Ancak burada etkiyi ortaya çıkaran dozun plastik kaptan içeceğe geçen dozla karşılaştırılması ve dozun çok az olduğu durumlarda uzun süreli maruz kalmanın benzer etkileri oluşturup oluşturmayacağı açık değildir. Suya BPA geçişine neden olabileceği tespit edilen polycarbonate hammaddesi 7 ile numarandırılan şişelerde bulunabilir, ancak yukarıda da açıklandığı gibi 7 numaralı şişeler mutlaka polikarbonat içermek zorunda değillerdir, ve ilk 6 numara türüne uymayan farklı bir malzemeden de yapılmış olabilirler.

1 Numaralı Şişeler

1 numara ile işaretlenmiş şişeler her zaman için tek kullanımlık olan şişelerdir. Bunlar hiçbir şekilde yeniden kullanılmamalı ve boşalmalarını takiben geri dönüşüm kutularına atılarak bertaraf edilmelidirler.

3 Numaralı Şişeler

Yukarıda sayılan grup içerisinde kesin olarak içeceklerin saklanması amacıyla kullanılmaması önerilebilecek ürün grubu 3 nolu, yani polivinil klorürden elde edilen PVC şişelerdir. Normalde de PVC’nin bu amaçla kullanımına izin verilmemektedir. PVC?nin üretim, kullanım ve bertarafı sırasında çevreye dioksin (dioxin) yayıldığına dair bulgular vardır. Dioksin insan ve hayvanların yağ dokusunda birikmektedir. Kanserojen (kansere neden olan) olarak bilinen dioksin aynı zamanda vücudumuzun hormonal sistemini etkileyerek üreme fonkiyonlarını ve bağışıklık sistemini hasara uğratabilir.

Ayrıca farkettiyseniz şişelerin üzerinde “güneş ışığından koruyunuz” ifadesi yer alır. Bunun sebebi de bu tarz maddelerin Güneş’in ultraviyole ışını ile tepkimeye girip zararlı yan ürünler çıkarabilmesi nedeniyledir. Örneğin; PVC ultraviyole ışık ile tepkimeye girip HCl yani hidroklorik asit oluşturabilir. HCl zehirli bir bileşiktir ve kokusu dahi zarar verebilir. 3 Numaralı PVC’den yapılma şişelerde bu risk vardır. Bu tarz güneş ışığı, ısı gibi ortam şartları ile şişenin maddesinin etkileşimleri sonucunda zararlı bileşikler oluşur; ve ayrıca bu, bir süre beklemiş şişelerdeki kötü kokunun da başlıca sebebidir.

Velhasılı, bakkaldan/marketten plastik şişede su, kola, gazoz vs. alırken altındaki numaraya dikkat edin ve gerekmedikçe plastik şişeleri tekrar tekrar kullanmamaya özen gösterin. Buz dolabında su saklayacaksanız cam şişeleri tercih edin. Hatta kalitesiz şişedeki suları bile içmeyin.

Sağlığınıza dikkat edin.
Sağlıcakla kalın. 🙂

“Pet Şişenin Altındaki Numaraya Dikkat!” üzerine bir düşünce

  1. Enfes bilgilendirme, hiç önemsenmeyen bir konu, oysaki büyük ciddiyet arzediyor.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*